Bij aanvallen op Iran heeft het Amerikaanse leger gebruikgemaakt van de omstreden AI-tool Grok van techondernemer Elon Musk. Die zou hebben geholpen om "in 96 uur tijd meer dan tweeduizend munitie-eenheden in te zetten op tweeduizend verschillende doelen in Iran".
Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie laten weten in een rechtszaak rond de exploitatie van datacenters van Musk. Het is de eerste officiële bevestiging dat Grok door de Amerikanen is gebruikt bij militaire operaties.
Tegen de datacenters van het bedrijf xAI, dat Grok heeft ontwikkeld, loopt sinds april een rechtszaak, aangespannen door burgerrechtenorganisatie NAACP. xAI exploiteert volgens NAACP, een organisatie die opkomt voor de rechten van Afro-Amerikanen, in Memphis tientallen vervuilende gasturbines om de datacenters draaiende te houden - zonder dat het daar een vergunning voor heeft.
Vooral zwarte buurten zouden lijden onder de vervuiling die vrijkomt bij het gebruik van verbrandingsmotoren voor de turbines.
De regering-Trump heeft een federale rechter gevraagd deze rechtszaak te blokkeren. In een brief stelt het ministerie dat xAI van cruciaal nationaal belang is voor de veiligheid en energiezekerheid. Het stilleggen van de gasturbines zou "innovaties afsnijden op het gebied van kunstmatige intelligentie die militaire operaties van het ministerie van Oorlog ondersteunen".
Als voorbeeld wordt de oorlog tegen Iran aangehaald. In de brief stelt het hoofd kunstmatige intelligentie van het Pentagon dat een door Grok afgeleid systeem, het Grok Gov Model, door het Amerikaanse leger wordt gebruikt om oorlogsdoelwitten te selecteren. Het systeem wordt door het Pentagon geprezen om zijn efficiëntie.
Daarnaast valt het gebruik van gasturbines volgens de Amerikaanse overheid binnen de wetgeving omdat ze tijdelijk in Memphis zijn geplaatst en verplaatst kunnen worden.
Hoogleraar militaire ethiek en leiderschap Lonneke Peperkamp, verbonden aan de Defensie Academie, noemt de inzet van Grok door het Amerikaanse leger tegen de NOS problematisch. "Een privébedrijf is een kritieke schakel geworden in militaire operaties binnen een moderne strijdkracht. Helemaal als het gaat om de persoon van Musk, die ook grote politieke invloed heeft, is dat heel zorgwekkend."
Het verwerken van data en inlichtingen was eerder altijd mensenwerk, gedaan door inlichtingenofficieren. Kunstmatige intelligentie kan dit echter stukken sneller, aldus Peperkamp. "Een groot risico is de schaalvergroting die het kan veroorzaken. Het kan zorgen voor escalatie, simpelweg door de hoeveelheid aanvallen die hierdoor uitgevoerd kunnen worden." Ook bij de efficiëntie van AI bij militaire operaties plaatst zij kanttekeningen.
Grok is al langer onderwerp van kritiek en discussie vanwege het genereren van expliciete deepfakes, het verspreiden van antisemitische complottheorieën en het op verzoek kunnen produceren van extremistische symbolen zoals de Hitlergroet. De Europese Commissie startte begin dit jaar een onderzoek naar Grok.